Nhà văn nước Anh Peter Mundy, ghi lại về vân cẩm như thế này ở trong thư: “Quý tộc của các quốc gia Châu u, cho rằng tơ lụa là tạo vật của thần, là trân phẩm khó có được trong cuộc sống. Bọn họ nhất định không thể nào hiểu được, thậm chí là không thể tưởng tượng được sự tồn tại của vân cẩm. Thứ cho từ ngữ của ta có hạn, hoặc là nói, trong từ ngữ tiếng Anh, không có một hình dung từ nào, có thể biểu đạt được sự xinh đẹp và cao quý của vân cẩm…”
“Nghe nói, máy móc chế tạo vân cẩm, được cấu thành từ hơn vạn linh kiện. Một quan viên Trung Quốc nói cho ta biết, vân cẩm là tên thời cổ đại gọi Hoàng đế Lưu Dụ, quốc gia bị bắc phạt tiêu diệt gọi là nước Tần, từ Trường An bắt được ngàn vạn công tượng làm tù binh. Những công tượng này, dung hợp tài nghệ dệt vải của Hán quốc, Ngụy quốc, Tấn quốc, còn có rất nhiều dân tộc thảo nguyên (mười sáu nước). Lại trải qua hơn một ngàn năm cải tiến, cuối cùng mới sinh ra được loại vải dệt đẹp đẽ này.”
“Ta có tâm tiêu phí bạc trắng, chế tác một kiện y phục cân cẩm. Vào khoảnh khắc khi ta mặc vào nó, ta cảm thấy bản thân mình còn cao quý hơn so với Hoàng đế và quốc vương của Châu u…”
…
Một đội thuyền viễn dương trở về từ phương Đông, cập bờ ở ngoại cảng Amsterdam, rồi lại thông qua đổi thuyền vận chuyển vào trong bến tàu.
Thương nhân bản thổ Hà Lan, đã tập hợp từ sớm, bọn họ sẽ mang những hàng hóa này bán đi cho các quốc gia Châu u.
Công ty Hà Lan đông Ấn Độ, thành lập bốn mươi năm trước, tổng cộng có hơn 1000 cổ đông. Quan viên và cổ đông đều không thể nhúng tay vào quản lý công ty, nó có một ban giám đốc được tạo thành từ 76 người, nhưng đoàn thể thật sự quyết định chính sách là “Hội nghị mười bảy thân sĩ”.
Bảy tỉnh của Hà Lan, Amsterdam 8 người, Zeeland 4 người, các địa phương khác mỗi khu 1 người. Trong mười bảy người này, đều là quý tộc, phú thương, quan viên, các loại.
Quyết sách của bọn họ lấy lợi nhuận làm tiêu chuẩn, bởi vì nhất định phải chịu trách nhiệm với cổ đông, nhưng lại phải bận tâm giá thị trường chứng khoán nơi giao dịch.
Hình thức quản lý rất dân chủ, mọi người ngồi xuống thương lượng.
Nhưng đồng thời cũng cực kỳ thiển cận, tất cả đều lấy lợi ích ngắn hạn làm tiêu chuẩn, lợi ích lâu dài bọn họ không cần quá suy xét.
Ví dụ như ở trong lịch sử, trưởng quan Hà Lan ở Đài Loan, đã sớm phán đoán Trịnh Thành Công sẽ tiêu diệt pháo đài An Bình. Sau khi báo cáo với cấp trên, tổng đốc Batavia phái 12 chiếc chiến hạm đến bảo hộ.
Những chiến hạm này đóng ở đây nửa năm, Trịnh Thành Công vẫn là chậm chạp không đến.
Vì thế, Batavia chỉ huy trung tâm hạch toán, cho rằng phí tổn hạm đội đóng quân ở đây rất cao, không phù hợp với lợi ích của công ty đông Ấn Độ. Tổng đốc Batavia, không để ý đến kháng nghị của trưởng quan Hà Lan, hạ lệnh 10 chiếc chiến hạm trong đó đi về, binh lực trống rỗng bị Trịnh Thành Công túm lấy cơ hội.
Lại ví dụ như trong năm Khang Hi, càng ngày càng có nhiều thương nhân Trung Quốc, vận chuyển hàng hóa đến Batavia bán ra với giá thấp, so với bản thân thương thuyền Hà Lan đến nhập hàng ở Trung Quốc còn rẻ hơn (bao hàm cả phía tổn vận chuyển và tổn hại). Vì thế, thương thuyền công ty Đông Ấn Độ rời khỏi, từ nay về sau không hề nhúng chàm vùng biển của nam Trung Quốc, chỉ ngồi ở trong đảo chờ thương nhân Trung Quốc vận chuyển hàng hóa đến.
Cho dù đầu óc tổng đốc Batavia có thanh tỉnh, rất nhiều lúc cũng không thể nào làm chủ.
Phía sau hắn còn có một hội nghị bàn hạc, chuyện gì cũng cần phải họp thảo luận. Còn có một phó thủ gọi là tổng giám đốc, phụ trách quản lý sự vụ mậu dịch của công ty ở phương đông. Sau khi thảo luận đạt được thống nhất, sự kiện quan trọng phải quay trở về Hà Lan, báo cáo với “Hội nghị mười bảy người” để có được phê chuẩn.
Cơ chế tầng tầng, ích lợi cao nhất, công ty Đông Ấn Độ Hà Lan cứ như thế đưa vào hoạt động, thường xuyên làm ra chuyện không thể tưởng tượng được.
Giống như năm trước xây dựng một tòa thành bảo ở phía bắc Đài Loan, sau khi Triệu Hãn biết được tin tức, đánh vỡ đầu cũng không hiểu rõ được là chuyện gì.
Thật ra rất đơn giản, bởi vì “Hội nghị mười bảy người”, “Hội nghị thảo luận Batavia”, sau khi họp thảo luận đã đưa ra kết luận: Thiết lập điểm mậu dịch ở phía bắc Đài Loan, có thể nâng cao lợi nhuận của mậu dịch ở Nhật Hà.
Amsterdam, nội cảng.
Hội đấu giá thương phẩm đang được tiến hành ở đại sảnh ngay gần bến tàu, quan bán đấu giá cầm búa hô to: “1000 bảng trà Trung Quốc, giá khởi điểm 30 đồng Hà Lan!”
4.2 đồng Hà Lan, đại khái tương đương với một lượng bạc.
Một bảng lá trà, còn chưa đến một cân, giá khởi điểm chính là 126 lượng bạc, có thể tưởng tượng được lợi nhuận ở đây dày bao nhiêu.
Đến trong tay quý tộc Hà Lan, giá bán lẻ của lá trà Trung Quốc, cao nhất có thể đạt đến 70 đồng Hà Lan, cũng chính là một cân lá trà có giá trị 300 lượng bạc!
Trong lịch sử, vì cạnh tranh với nước Anh, Hà Lan bắt đầu chơi trò phá giá, mỗi bảng lá trà giảm xuống còn 2.5 đồng. Từ 70 đồng giảm xuống còn 2.5 đồng, đây chính là nhảy lầu bán phá giá lớn. Từ đó về sau, lá trà của Trung Quốc mới đến được trong nhà bình dân Châu u, lúc trước đều là quý tộc mới mua được.
“Ta ra 31 đồng!”
“31.5 đồng!”
“31.8 đồng!”
“…”
Quan bán đấu giá vung búa: “56.3 đồng một lần, 56.3 đồng hai lần… Đồng ý!”