"Ví dụ như người Tây Ban Nha, một vương quốc nhỏ ở Châu u, đô hộ A Mỹ Lợi Gia, bắt thổ dân làm nô lệ, chiếm đoạt vô số vàng bạc. Lại như người Hà Lan, bang Toát Nhĩ, lấy thương nghiệp làm chính trị, thống trị bốn phương."
"Hoa Hạ Trung Quốc ta, một quốc gia lễ nghi, không giống đám man di kia. Không thể không lên kế hoạch lâu dài, đóng cửa Cửu Châu mà xâm lược, cần đưa tầm nhìn ra thế giới mà chỉnh đốn nền chính trị. Nhà Chu phân đất phong hầu cho các nước chư hầu, các nước chư hầu hóa man di lại tự cho mình là dân trong nước. Đông Di, Tây Địch, Nam Man, Bắc Nhung ngày xưa, hiện nay đều là người trong nước."
"Những lãnh thổ nước ngoài, những người không phục Vương Hóa đều phải được giác ngộ. Vận chuyển khởi binh, phế bỏ vương quốc Lưu Cầu mà lập huyện, Thần đã hiểu tâm ý của Bệ hạ. Vua và quần thần của đất ngước này bằng mặt không bằng lòng, lừa gạt minh chủ, khinh thường bá tánh. Đại Đồng Trung Quốc ta, lẽ ra nên thảo phạt, thi hành nền chính trị nhân từ với người dân, đây cũng là một hành động nhân nghĩa. Trăm năm sau, bách tính Lưu Cầu cũng nên giác ngộ và trở thành con dân Hoa Hạ giống như người Di, Địch, Man, Nhung thời xưa"
Trương Thủ Ước đi học từ lúc năm tuổi, từng học qua vài năm trường tư thục, lại học tiểu học, trung học, rồi đại học. Hơn nữa hắn sinh ra ở vùng duyên hải Quảng Đông, thường được nghe kể những câu chuyện ở nước ngoài, hiện tại lại thường xuyên xem báo giấy để hiểu thêm về chính sách quốc gia. Lối suy nghĩ của hắn rất giống với Triệu Hãn.
. . .
Trong kỳ thi Hội và kỳ thi Đình, ngoại trừ các quan viên của Lễ bộ, còn lại đều có thể tham gia chấm bài thi.
"Bệ hạ, mười bài đứng đầu trong kỳ thi Đình lần này đều ở đây." Bàng Xuân Lai híp mắt, đeo một cặp kính trước ngực, run lẩy bẩy giao bài thi cho nữ quan.
Nữ quan dâng lên trước mặt Triệu Hãn, giao cho Hoàng đế đích thân xem qua.
Bài thi của kỳ thi Đình thuộc loại quyển mực đen, cũng chính quyển gốc mà thí sinh ghi câu trả lời, không sao chép thành quyển mực đỏ giống như khi thi Hội. Nếu nét chữ của thí sinh được nhận ra, lại có trưởng bối đảm nhiệm chấm bài thi thì có thể dễ dàng gian lận.
Do đó, truyền thống phân quyển trong các kỳ thi Đình là để tránh có người dựa vào mối quan hệ.
Dương Đình Hòa năm đó không tránh khỏi bị nghi ngờ, do lấy thân phận Thủ phụ tham gia chấm thi, kết quả con trai là Dương Thận đỗ Trạng Nguyên, vì thế hắn vẫn luôn bị giễu cợt, nghi ngờ hơn trăm năm.
Bài thi đứng nhất, chỉ cần lướt qua vài dòng Triệu Hãn cũng biết chắc là sĩ tử bảng cũ.
Văn chương và cách hành văn của sĩ tử bảng mới thẳng thắn hơn, thường có một loại khí thế nhiệt huyết không thể che giấu.
Mà cách hành văn của sĩ tử bảng cũ phức tạp hơn, thiên về nội dung và lý lẽ, đầy trầm ổn nhưng không đủ can đảm.
Bài sách luận trước mắt này, nói có sách mách có chứng, lão luyện thành thục. Nói từ thời thượng cổ cho đến ngày nay,
Có lẽ bình thường cũng đọc báo, lại còn bàn về tình hình các nước hải ngoại. Quan điểm chính trong bài là biện luận về người Hoa và người man di, nói rằng trong khi mở ra giao thương đường biển, không thể chịu ảnh hưởng từ đám man di ngoại quốc,
Các tôn giáo đến từ Châu u nên bị cấm hoàn toàn. Hơn nữa, cần khuyến khích người Hán bản địa xây dựng trường học tại các khu dân cư ở nước ngoài.
Có tài văn chương, có lập trường, cũng có tầm nhìn, đạo lý cũng đúng đắn, thảo nào được các đại thần các bộ chấm đứng nhất.
Bài thi thứ hai, đoán chừng là đến từ sĩ tử bảng mới.
Đầu tiên, nêu ra tầm quan trọng của tài chính, nói Đại Minh vì thiếu tiền mới rơi vào vòng tuần hoàn bất tận của các cuộc khởi nghĩa nông dân. Lại nói về các triều đại, vương triều bị tiêu diệt kéo theo sự suy thoái của tài chính.
Lại nói về bọn thực dân Châu, Tây Ban Nha, Hà Lan và các nước khác bị ích lợi thúc đẩy mới vượt biển tìm thuộc địa.
Vì vậy, thí sinh này nhấn mạnh, tuyệt đối không được bế quan tỏa cảng. Lợi nhuận từ thương mại thế giới, đám man di Châu u tăng một phần, thì Đại Đồng Trung Quốc sẽ giảm một phần. Hoàng đế đã xuất quân, khống chế Lưu Cầu, Đài Loan, Lữ Tống và Quảng Nam, kế tiếp nhất định phải chiếm được Ba Đạt Duy Á và Mã Lục Giáp.
Hơn nữa, chú trọng thương mại đường biển, không được bỏ qua con đường tơ lụa. Đợi đến khi dân số ở phương bắc tăng cao, thì hãy noi theo nhà Hán và nhà Đường, giành lấy quyền khống chế Tây Vực. Một khi khống chế được Tây Vực, không chỉ thu được lợi nhuận từ thương mại đường bộ, còn có thể cắt đứt con đường ngoại thương của thảo nguyên Mông Cổ, thuận lợi cho việc khống chế người Mông Cổ.
Thí sinh này, còn vạch ra phảm vi thế lực cho Trung Quốc trong tương lai, tức phía đông Mã Lục Giáp, phía đông lưu vực sông Thất, phải nằm dưới sự kiểm soát của triều đình Trung Quốc.
"Tốt, có mắt nhìn đấy!"
Triệu Hãn có chút vui vẻ, cầm bút khoanh một vòng trên bài thi.
Bài thi thứ ba được viết với khí thế hào hùng, lối hành văn có thể gọi là hùng tráng. Đáng tiếc, toàn là những lời nhảm nhí, Triệu Hãn trực tiếp ném sang một bên.
Bài thi của thủ khoa Trương Thủ Ước, vốn không được xếp vào mười bài đầu, Triệu Hãn nhanh chóng xem đến tờ thứ hai mươi mốt mới thấy.
Chúng thần đều thấp thỏm không yên, bởi vì Hoàng đế hoàn toàn không cho bọn hắn chút mặt mũi nào.